English inmedis

 

 

 

 
 
 

 

 

'Αρθρα Υγείας


ΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ

Ν. Τεντολοϋρης, Κ. Μακρυλάκης, Ν. Κατσιλάμπρος
Στις :
1/25/2007
 

Τα στοιχεία ορισμού του μεταβολικού συνδρόμου είναι η διαταραχή του μεταβολισμού της γλυκόζης, η αύξηση του σωματικού βάρους και ιδιαίτερα η κεντρικού τύπου παχυσαρκία, η δυσλιπιδαιμία και η αύξηση της αρτηριακής πίεσης.
 

ΤΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΣΥΝΔΡΟΜΟ

Τα στοιχεία ορισμού του μεταβολικού συνδρόμου είναι η διαταραχή του μεταβολισμού της γλυκόζης, η αύξηση του σωματικού βάρους και ιδιαίτερα η κεντρικού τύπου παχυσαρκία, η δυσλιπιδαιμία και η αύξηση της αρτηριακής πίεσης.

Ως μεταβολικό σύνδρομο ορίζεται η συνάθροιση μεταβολικών διαταραχών και παραγόντων κινδύνου που σχετίζονται με την εμφάνιση αθηροσκλήρωσης, καρδιαγγειακής νόσου και σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2. Στις μεταβολικές διαταραχές και στους παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνονται η διαταραχή του μεταβολισμού της γλυκόζης, η αύξηση του σωματικού βάρους και ιδιαίτερα η κεντρικού τύπου παχυσαρκία, η δυσλιπιδαιμία και η αύξηση της αρτηριακής πίεσης. Για τη διάγνωση του μεταβολικού συνδρόμου έχουν προταθεί κλινικά κριτήρια από διάφορες επιστημονικές εταιρείες. Τα κριτήρια που προτάθηκαν από την Παγκόσμια Συνομοσπονδία του Διαβήτη (IDF, 2005) και από την Εθνική Επιτροπή του προγράμματος εκπαίδευσης για τη χοληστερόλη των ΗΠΑ είναι απλά και προσφέρονται για χρήση στην καθημερινή κλινική πράξη. Τα κριτήρια διάγνωσης του μεταβολικού συνδρόμου παρουσιάζονται στον πίνακα που ακολουθεί.
Επιπλέον, υπάρχουν επιπρόσθετες διαταραχές, που μολονότι δεν περιλαμβάνονται στον ορισμό του συνδρόμου ανευρίσκονται ιδιαίτερα συχνά σε αυτό, όπως είναι η αντίσταση στην ινσουλίνη, η φλεγμονή, η μικρολευκωματινουρία, η δυσλειτουργία του ενδοθηλίου, η αύξηση του ουρικού οξέος στο αίμα, η λιπώδης διήθηση του ήπατος κ.ά. Οι περισσότερες από αυτές τις διαταραχές σήμερα θεωρούνται αθηρωγόνες. Ενα ποσοστό της τάξης του 20% -25% του γενικού πληθυσμού των δυτικών χωρών πάσχει από το μεταβολικό σύνδρομο. Η συχνότητα του μεταβολικού συνδρόμου στην Ελλάδα είναι της τάξης του 24%, ενώ είναι ιδιαίτερα συχνό στους πάσχοντες από διαβήτη τύπου 2 (συχνότητα 60% - 85%). Η αιτία του συνδρόμου είναι πολυπαραγοντική και, εν πολλοίς, άγνωστη. Οι κυριότερες υποκείμενες διαταραχές είναι η παχυσαρκία, ιδιαίτερα η κεντρικού τύπου (εντόπιση του λίπους κατ' εξοχήν στην κοιλιά και στον θώρακα), και η αντίσταση των ιστών του σώματος στην ινσουλίνη. Συχνά αυτές οι δύο διαταραχές συνυπάρχουν, αλλά η συμβολή μιας εκάστης εξ αυτών στην παθογένεια του συνδρόμου δεν είναι γνωστή. Ανεξάρτητα απ' αυτό το γεγονός, η αύξηση της συχνότητας του μεταβολικού συνδρόμου είναι βέβαιο ότι οφείλεται στην αύξηση της συχνότητας της παχυσαρκίας σε παγκόσμια κλίμακα. Επιπλέον, γενετικοί παράγοντες, η αύξηση της ηλικίας, η ενδοκρινική δυσλειτουργία, η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας, η υιοθέτηση ενός δυτικού προτύπου διατροφής (αυξημένη κατανάλωση θερμίδων και κορεσμένου λίπους, μείωση της κατανάλωσης φρούτων, λαχανικών και δημητριακών), το κάπνισμα και η κατάχρηση οινοπνεύματος σχετίζονται με το μεταβολικό σύνδρομο.

Η σημασία του μεταβολικού συνδρόμου
Το μεταβολικό σύνδρομο σχετίζεται άμεσα τόσο με τη νοσηρότητα από καρδιαγγειακά αίτια όσο και με την εμφάνιση σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2. Οι πάσχοντες από μεταβολικό σύνδρομο έχουν διπλάσια πιθανότητα να καταλήξουν από καρδιαγγειακά αίτια και τριπλάσια να νοσήσουν από στεφανιαία νόσο ή από αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο. Όσον αφορά τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, αυτός έχει λάβει διαστάσεις επιδημίας σε παγκόσμια κλίμακα. Η σχέση του διαβήτη τύπου 2 με το μεταβολικό σύνδρομο
είναι περισσότερο από εμφανής, αφού η συντριπτική πλειοψηφία των ατόμων με αυτόν τον τύπο διαβήτη πάσχει από το σύνδρομο. Επιπλέον, μη διαβητικοί ενήλικες με μεταβολικό σύνδρομο έχουν σε σύγκριση με άτομα ανάλογης ηλικίας χωρίς το σύνδρομο- 2,5 έως 4 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν διαβήτη τύπου 2 σε μια περίοδο 5 ετών. Επομένως, γίνεται αντιληπτή η ανάγκη της έγκαιρης διάγνωσης των πασχόντων από μεταβολικό σύνδρομο, ώστε με παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση των διαταραχών που το χαρακτηρίζουν να είναι εφικτή η πρόληψη των καρδιαγγειακών επιπλοκών και του διαβήτη τύπου 2. Στη βιβλιογραφία γίνονται εκτεταμένες αναφορές σχετικά με το μεταβολικό σύνδρομο. Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι η διαταραχή αυτή δεν αποτελεί στην πραγματικότητα νόσημα, αφού η αιτιολογία της δεν είναι επακριβώς γνωστή. Επιπλέον, δεν είναι ξεκάθαρο κατά πόσον το μεταβολικό σύνδρομο αυτό καθαυτό ή ορισμένα από τα χαρακτηριστικά του έχουν μεγαλύτερη σημασία για τα καρδιαγγειακά νοσήματα.

Η αντιμετώπιση του μεταβολικού συνδρόμου
Η απώλεια του πλεονάζοντος σωματικού βάρους (αρχική μείωση του σωματικού βάρους κατά 5% -10%) και η άσκηση μειώνουν την αντίσταση στην ινσουλίνη, την αρτηριακή πίεση, το σάκχαρο αίματος, τα τριγλυκερίδια και αυξάνουν τα επίπεδα της HDL χοληστερόλης. Επιπλέον, η άσκηση έχει ευμενή δράση στην καρδιά και στα αγγεία και βοηθάει στη διατήρηση του απολεσθέντος σωματικού βάρους. Η διακοπή του καπνίσματος και η μεσογειακή διατροφή σχετίζονται με μείωση της συχνότητας εμφάνισης του μεταβολικού συνδρόμου. Όταν τα υγιεινό διαιτητικά μέτρα δεν έχουν το αναμενόμενο επιθυμητό αποτέλεσμα, συνιστάται η φαρμακευτική αντιμετώπιση των διαταραχών του μεταβολικού συνδρόμου. Σήμερα διατίθενται αποτελεσματικά και ασφαλή φάρμακα για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας (ολριστάτη-Xenical, σιμπουτραμίνη-Reductil και το υπό κυκλοφορία νεότερο φάρμακο ριμοναμπάντ Accomplia), της υπέρτασης και της δυσλιπιδαιμίας (στατίνες, φιμπράτες, εζετιμίμπη). Οταν υπάρχει μεταβολικό σύνδρομο σε πάσχοντες από διαβήτη τύπου 2 πρέπει, εκτός των ανωτέρω, να αντιμετωπίζεται η αντίσταση στην ινσουλίνη με τη χορήγηση των κατάλληλων φαρμάκων. Τα φάρμακα που μειώνουν την αντίσταση στην ινσουλίνη δεν έχουν επί του παρόντος ένδειξη χορήγησης σε πάσχοντες από διαταραγμένη ανοχή στη γλυκόζη («προδιαβήτη»). Ορισμένες σχετικά πρόσφατες μελέτες έδειξαν ότι η χορήγηση φαρμάκων (ακαρβόζη-Glucobay, μετφορμίνη-Glucophage, ορλιστάτη-Xenical) μείωσε την πιθανότητα εμφάνισης διαβήτη τύπου 2 σε άτομα υψηλού κινδύνου. Μια πολύ πρόσφατη μελέτη έδειξε ότι η χορήγηση ροσιγλιταζόνης (Avandia) μείωσε, σε άτομα υψηλού κινδύνου, την εμφάνιση διαβήτη τύπου 2 κατά 60%. Επίσης, υπάρχουν σε εξέλιξη μελέτες που εξετάζουν την αποτελεσματικότητα ορισμένων άλλων φαρμάκων (μεγλιτινίδη-Starlix) στην πρόληψη του διαβήτη τύπου 2, αλλά τα αποτελέσματα αυτών των παρεμβάσεων θα είναι γνωστά στα προσεχή χρόνια.

Νικόλαος Κατσιλάμπρος,
Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, Διευθυντής Α' Προπαιδευτικής Παθολογικής Κλινικής &Διαβητολογικού Κέντρου, ΓΝΑ «Λαϊκό»
Κωνσταντίνος Μακρυλάκης,
Λέκτορας Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, Α' Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική &Διαβη-τολογικό Κέντρο, ΓΝΑ «Λαϊκό»
Νικόλαος Τεντολούρης,
Λέκτορας Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, Α' Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογι-κό Κέντρο, ΓΝΑ «Λαϊκό»


Download Article

 

Επιστροφή

 

 
inmeds
 
Home | About Us | Υγεία | Αρθρογραφία | Forums | Links | Contact Us
© www.InMedis.gr 2006